Herkese Merhabalar, Öncelikle spor kelimesinin sözlük anlamına bakalım. Belirli kurallara ve tekniklere uyularak yapılan bedensel gelişmeye yararlı, eğlenmek ve yarışmak amacı da bulunan beden hareketlerinin tümüne Spor denir.
Çocukların sağlıklı büyüme ve gelişmesinde spor çok önemli bir katkı sağlar. Sadece fiziksel anlamda değil aynı zamanda ruhsal, bilişsel, sosyal ve kişisel gelişiminde de spor önemli bir rol oynar. Çocuğa fiziksel ve ruhsal yönden destek sağlamanın yanı sıra disiplin, güven ve rekabet gücüde kazandırır. Bu kazanımlar çocuğun sosyal gelişimi için önemli kazanımlardır.
Yapılan bir araştırmada sportif aktivitelerin çocuklar için bir çeşit rehabilitasyon özelliği taşımakta olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Mcmahon'a göre ise; Rekreatif aktivitelerin çevre ve topluma uyum, arkadaşlık ve sosyal kabul oluşturması bakımından ÖZEL GEREKSİNİMLİ bireyler için önemli olduğunu ortaya koymuştur.
Özel gereksinimli çocuklarda planlanan hareket programlarında çocukların engel durumları göz önünde bulundurulmalıdır. Planlanan program psikomotor, duyuşsal ve bilişsel alanların gelişimine katkı sağlamalıdır. Benlik gelişimi, sosyal yeterlilik, algısal motor gelişim ilk sıradaki hedefler olmalıdır. (Sherrill,1988)
Özellikle yaşı küçük olan çocuklarda en etkili fiziksel aktivite yöntemini “ oyun olarak düşünebiliriz. Çocuk oyunla yaratıcı düşüncesini, problem çözme becerileri, kaslarını kullanma becerilerini, hareket kabiliyetlerini geliştirir. Oyun vasıtasıyla engelli bireye kazandırılan bu beceriler , daha sonra yapacağı fiziksel aktivitelere geçisini kolaylaştırır ve temel sağlar.
Özel gereksinimli çocuklarda spor; motor becerilerin gelişmesine, denge ve koordinasyon becerilerinin gelişmesine, kas kuvvetinin oluşmasına, kendi bedeninin farkında olmasına, algısal fonksiyonların gelişmesine, sosyal açıdan yeterliliği desteklemede katkı sağlar.
Spor yapmanın yukarıdaki olumlu etkileri göz önüne alınarak özel gereksinimli bireylerin fiziksel aktivitelere katılımı sağlanmalıdır. Bu katılımlar belirlenirken bireylerin engel durumlarına ve durumlarına uygun spor dallarına bakılmalıdır. Belirlenen spor eğitimi bireyin fizyoterapisti tarafından uygulanabilir. Uzman Beden eğitimi ve spor öğretmenleri özel gereksinimli çocukların engel durumlarını göz önünde bulundurmalıdır. Verilen hedeflerin bireylerin gereksinimlerine uygun olmasına ve gerçekçi olmasına dikkat edilmelidir.
Kaynakça:
- Sherrill,C., Ruda, L.: Leisure Interest and Practicise of Mentallyretarded Adults, Parks and Recreations,12 (11), 30-33, 1988. .
- Karen, P., Gavron Js.: Disabilty and Sport, Usa, 1995.
- Koparan, ÖZEL İHTİYAÇLARI OLAN ÇOCUKLARDA SPOR, 2003.
Nisa Nur Uzunlar
Çocuk Gelişimci
