Kira bedelinin tespiti davası açılabilmesi için öncelikle taraflar arasında yazılı veya sözlü kira sözleşmesinin bulunması gerekmektedir.
Taraflar arasında yapılan yazılı veya sözlü kira sözleşmesi olmadan gerçek veya tüzel kişilere karşı kira bedelinin tespiti davası açılamamaktadır. Kira bedelinin tespiti davasında açarken öncelikle davacının dava açmada hukuki yararı bulunmalıdır. Taraflar arasında yapılan kira sözleşmesinde kira bedelinin arttırımına ilişkin bir düzenleme olmasına rağmen oranının belirsiz olması nedeniyle anlaşmazlık çıkması halinde her iki tarafın da kira bedelinin tespiti davası açmada hukuki yararı bulunmaktadır.
Kira bedelinin tespiti davasını hem kiralayan hem de kiracı açabilme hakkına sahiptir. Kiracının kira bedelinin tespiti davasında hukuki yararı; fazla olan kira bedelinin düşürülmesi, kiralayanın ise düşük kira bedelinin arttırılmasıdır. Paylı bir mülkiyette her paydaş kendi payı oranında kira bedelinin tespitini için kira tespit davası açma hakkına sahiptir. Taşınmaz iştirak halinde (elbirliği) mülkiyete tabi ise, tüm ortaklar birlikte kira bedelinin tespiti davası açmalıdırlar.
Tek ortağın kira bedelinin tespiti davası açması halinde diğer ortaklar daha sonra muvafakat vererek davaya katılma hakkına sahiptirler. Kiracı ve kiralayan arasında kira bedelinin belirlenmesi konusunda anlaşmanın olması halinde, kira bedeli anlaşmaya göre arttırılmakta olup bu durumda kira tespit davası açılamamaktadır. Türk Borçlar Kanunu’nun 344/1 bendinde; Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir.
Gizem Gonce
Avukat
