FİRMA KAYIT
Aileler Çocuklarının Kitap Okuma Alışkanlığını Kazanması için Nelere Dikkat Etmelidir?
Aileler Çocuklarının Kitap Okuma Alışkanlığını Kazanması için Nelere Dikkat Etmelidir?

Aileler Çocuklarının Kitap Okuma Alışkanlığını Kazanması için Nelere Dikkat Etmelidir?

219

Aile, çocuğun eğitiminde en büyük etkendir. Çocuk, aileyle beraber öğrenir. Sosyal öğrenme kuramına göre öğrenmenin gerçekleşmesi, bireyin içinde bulunduğu çevreyle ilişkilidir. Öğrenen kişinin çevresindekileri izleyerek onların davranışlarından olumlu ya da olumsuz sonuçlar çıkardığını ve çıkarılan sonuçlara göre öğrenmenin gerçekleştiği öne sürülmektedir.

İnsan, öğrenmesinin tamamı ya da büyük bir kısmı klasik ya da edimsel koşullanma kökenli olmadığının bilinmesi gerekir. Sosyal öğrenme kuramı, başkalarına ne olduğunu izleyerek, modelin nasıl yaptığını gözlemleyerek ya da bir konu hakkında bir şeyler işiterek yönergeler yoluyla öğrenme üzerine odaklaşmaktır.

Yeni bir davranışı, denemeden ya da pekiştirilmeden de insanlar öğrenebilir. Örneğin; odunun nasıl kesileceğini ya da çim biçme makinasının nasıl çalıştırılacağı gibi şeyleri insanlar, örnek aldıkları modelleri izleyerek öğrenebilirler.

Sosyal öğrenme kuramının çocuk eğitimine doğrudan etkisi olduğu, yapılan araştırmalarda ortaya çıkmıştır. Birey, çocukluk döneminde edindiği kazanımlarla birlikte olgunlaşır. Çocuğun ergenlik seviyesine ulaşmasında, fiziksel faktörler kadar bilişsel faktörler de etkilidir. Eğitim, çocukları yetişkinliğe hazırlayan ve onların sağlıklı bir şekilde gelişmelerini sağlayan en temel faktördür.

0-6 yaş aralığı okul öncesi dönem olarak adlandırılmakta ve çocukların kişiliklerinin büyük oranda oturduğu bu evrede, eğitim aile ile başlamaktadır. Bireyin erişkin döneminde nasıl biri olacağını belirleyen en önemli şey, hayatının ilk 6 yılında ne yaşadıklarıyla ilişkilidir. Doğru bakım ve iyi eğitim şarttır. Bu dönem, çocukların aile ile en fazla vakit geçirip paylaşımda bulunduğu ve iç içe olduğu dönemdir. Çocuğun hayatında tanıdığı ilk erkek baba ve ilk kadın da annedir. Rol model olarak anne ve babayı alacaktır.

Aile bireylerine çocuğun eğitimi anlamında büyük görevler düşmektedir. Ebeveynler, çocuklarının hayatta sahip oldukları en önemli öğretmenleridir. Ailenin, çocuğun okul başarılarında olumlu davranışlar geliştirmesinde, arkadaşları ile olan ilişkilerde ve sosyal ortamda iyi olmasında en büyük etkendir. Anne ve baba çocuklarına nasıl davranırsa, çocukları da arkadaşları ve çevresine aynı şekilde davranacaktır. Anne babaların olaylara olan ilk tepkileri, çocukların davranışlarını belirler. Çocukların anneleri ve babalarını rol model olarak seçmesi, kitap okuma alışkanlığı için de geçerlidir.

Okuma alışkanlığı, çocuğun dil gelişiminin ilerlemesi için de yardımcı olacaktır. Okuma davranışı ailede başlar ve eğitsel olarak çocuklara büyük yarar sağlamaktadır. Anne ve baba, okuma alışkanlığının kazandırılması için çocuklarına örnek olmalıdır. Çocuklar evin içinde anne ve babalarını kitap okuma konusunda model olarak görmelidir. Ebeveynler, çocuklarının kendilerini modelden öğrenme yoluyla değerlendirmelerine yardımcı olmalıdır. Aile bilinçli ise çocuk da doğru orantılı olarak sağlıklı bir gelişim sağlayacaktır. Anne-baba kitap okuma konusunda çocuğuna örnek olmadan, çocuklarının okuma alışkanlığının kazanmasını beklemeleri, elinde telefonla zaman geçirirken, çocuğuna telefonun zararlarını anlatmaya benzer.

Kitap okuma davranışının kazandırılması için, odasına kütüphane kurabilirsiniz. Kitap alışverişi için beraber dışarı çıkıp kitap alabilirsiniz. Ailece okuma vakti oluşturup, her gece 15-20 dakika boyunca tekrarlayabilirsiniz. Çocuk dergilerine abone olabilirsiniz. Okuduğu kitapların sevdiği tarzlar olmasına, okumaya ayrılan sürenin çok uzun olmamasına, yaş seviyesine uygun olmasına dikkat etmelisiniz. Okuma davranışına erişmemiş çocuklarınıza her gece yatmadan kendi seçtiği bir kitabı okuyabilirsiniz. Filmleri çekilmiş kitapları okuyup, sonrasında filmlerini izleyebilirsiniz. Bu yöntemle eleştirel gözlem yapabilmeyi de öğrenecektir.

Her bir kitabın işlediği farklı değerler vardır. Ebeveynlere, aşağıda çocuklara katacağı değerleriyle beraber yazılan kitaplar tavsiyedir ve yardımcı olacaktır.

  • Küçük Prens (Antoine de Saint Exupery)-Kibarlık, insaniyet, sevgi
  • Ormanın Kitabı (Rudyard Kipling)-Saygı, arkadaşlık
  • Yeşilin Kızı Anne (Montgomery)-Dürüstlük, yardımseverlik
  • Gizli Bahçe (Burnett)-İyimserlik
  • Pinokyo’nun Maceraları (Collodi)-Kararlılık, sevgi, sadakat
  • Lassie Eve Dönüyor ( Knight Eric)-Kararlılık
  • Söğütlerdeki Rüzgar (Kenneth Graham)-Dostluk
  • Siyah İnci (Anna Sewell)-Affetme, azim

Kitap okumak, çocukların bilişsel, fiziksel, ruhsal ve duygusal olarak gelişimine katkı sağlar. Çocuklar bizim geleceklerimiz. Daha çok düşünmeleri, faydalı ve başarılı bir gelecek için kitap okuma alışkanlığı kazanmalarına ilk önce örnek ve sonuna kadar da destek olmalıyız.


Psikolog