Hepimizin olduğu gibi çocukların da yaşadığı birçok stres içeren durum vardır. Okul, arkadaşları, öğretmenleri, taşınma, boşanma koronavirüs hastalığı gibi birçok durumda çocuk yoğun stres yaşar. Böyle durumlarda hem çocuklar hem de bizler iç dünyamızda çeşitli duygular yaşarız. Stres yaşadığımızda anne baba olarak o duygularla birçoğumuz baş edebiliriz. Ama çocuklar yaşadığı duyguları anlamlandıramayabilir.
Bu yüzden stresli olan durumlar yaşandığında çocukların bu duyguları keşfetmesi ve karışık hale gelen duygularını düzenleyebilmesi için onlarla çeşitli oyunlar oynayabiliriz.
Çocuğun duyguları pekiştirmesi açısından karelere puan veriyorum isimli 6.oyunun her oyundan sonra oynanması önerilir.
Not: Bu oyunlar 5 yaş ve üzeri çocuklar için uygundur.
1) Gülen Balonlar:
Malzemeler: Balon ve kalem
5-6 adet balon çocukla beraber şişirilir. (Daha fazla balon kullanılabilir.) Üzerine olumlu yüz ifadeleri yani gülen yüzler çizilir. Müzik açılır şarkı bitene kadar çocukla dans edilir. Şarkı sırasında çocuk balonları elinden tek tek yukarı bırakır. Şarkı bitimde çocuğun elinde kalan son balon hakkında çocuğa sorular sorulur. Çocuk bu balona isim verir, duygusunu tahmin eder ve bu duyguyla ilintili bir anı anlatır.
2) Duygularımla Sessiz Sinema:
Malzemeler: Yok
Bütün aile üyeleriniz ve çocuğunuzla oynayabileceğiniz eğlenceli bir oyundur. Aile üyelerinden biri, sadece yüzünü kullanarak ya da tüm bedenini kullanarak diğerine anlatacağı duyguyu seçer ve konuşmadan o duyguyu anlatmaya çalışır. Siz anlatırken çocuğunuz yüz ifadenizden anlam çıkarmakta zorlanabilir. Bu yüzden çocuğa bir ayna verip ve aynaya bakarak sizin yaptığınız yüz ifadesini yapmasını isteyebilirsiniz. Böylece çocuk aynaya bakıp duyguları kendi yüzünde görünce onları daha rahat tanıyabilir.
3) Öfkem Patlıyor:
Malzemeler: Köpük baloncuk(balon üfleme makinesi)
Çocuk sinirlendiğinde, öfkeli olduğunda bu oyun oynanır. Çocuğa ben balon üfleme makinesini üfleyeceğim bu çıkan baloncuklar senin öfke duyduğun şeyler, sen öfkelendiğin şeyleri hayal ederek bunları patlatacaksın denir. Örnek olması açısından önce çocuk üfleyip siz patlatabilirsiniz. Burada önemli olan şey çocuğu gözlemlemektir. Çocuk sakinleşinceye kadar oyunu devam ettirilir.
4) Duygularımı Kolaj Yaptım:
Malzemeler: 5 kâğıt (sayısını siz belirleyebilirsiniz) , bir makas, yapıştırıcı ve eski birkaç dergi
Önce anne ya da baba duygu belirler daha sonra çocuk duygu belirler. Çocuktan anne, babanın belirlediğiniz duygulara uyan ya da kendi seçtikleri duyguları ifade eden yüzlerden bir kolaj çalışması yapması istenir. Çocuk dergiyi kullanarak resimleri keser ve bir kâğıda yapıştırarak kolaj yapar. Çocuk çalışmayı bitirdikten sonra resimlerin altına duyguların isimlerini yazması istenir. Daha sonra bu çalışma çocuğun kolayca görebileceği bir yere asılır.
5) Köpeğim Güvende:
Malzemeler: Çocuğun sevdiği bir hayvan oyuncağı, plastik su şişesi
Ben köpek örneğini seçtim çocuğunuzun sevdiği başka hayvan oyuncağını kullanabilirsiniz.
Çocuğa bu köpek bu olaydan (virüs, deprem vs.) çok korkmuş. Kendini güvende hissedemiyormuş. Kendini güvende hissetmeye ihtiyacı varmış. Bu yüzden biz seninle beraber bu köpeğe bir koruma kalkanı yapalım deriz. Su şişesini oyuncak köpek boyutunu kaplayacak şekilde keseriz ve uygun bir şekilde yapıştırırız. Çocuk köpeği oraya yerleştirir, isterse bu şişeyi de boyayabilir.
6) Karelere Puan Veriyorum:
Malzemeler: Renkli bant, 5 kâğıt
Evde bir zemine renkli bantlar ile arka arkaya olacak şekilde 5 tane küçük kare oluşturulur. Kâğıtların hepsine birden beşe kadar sayı yazılır. Yazılan kâğıtlar karelere yerleştirilir. Oynanan oyundan sonra çocuğa hissi sorulur ve birden beşe kadar puan vermesi istenir. Çocuk puan verince o sayının olduğu kutucuğa kadar zıplaması istenir. Çocuk seçtiği sayıya gelince durur ve oyun sonlandırılır. Bu oyun duyguları pekiştirme açısından önem arz eder. Bu yüzden her oyundan sonra oynanması önerilir.
Sevgili Anne ve Babalar;
Duyguları tanıtma adına çocuğunuz öfkelendiğinde 3.oyunu, endişe duyduğunda 5.oyunu oynayabilirsiniz. Bunların dışında ki diğer oyunları sıra sıra ya da çocuğunuz sıkılmasına, istemesine bağlı olarak dönüşümlü bir şekilde oynayabilirsiniz. Aralarından istediğiniz tek bir oyunu da seçip ya da kendinizde yeni oyunlar üretip onları da oynayabilirsiniz. Burada önemli olan çocuğunuzla eğlenceli bir şekilde vakit geçirip ona duyguları tanıtmak ve anlamasını sağlamaktır.
Yazımın sizlere fayda sağlaması dileğiyle, Sevgiler
Şebnem Pusa
Psikolog & Oyun Terapisti
