Geri Bildirim
Lösemi ve Aileler için Başa Çıkma İpuçları
Lösemi ve Aileler için Başa Çıkma İpuçları

Lösemi ve Aileler için Başa Çıkma İpuçları

37

2-8 kasım tarihleri lösemili çocuklar için farkındalık haftası olarak belirlenmiştir. Öncelikle lösemi kemik iliğini ve kanı etkileyen bir kanser çeşididir. Ayrıca çocuklarda görülme ihtimalinin 10 kat daha fazladır. Bu hafta kapsamında ve genel literatüre bakıldığı zaman lösemi hakkında en sık rastladığımız konular arasında tedavi türleri, zorlu tedavi şartlarında çocuğun ihtiyacı olduğu fizyolojik ve psikolojik  destek gibi konular bulunmaktadır. Ne yazık ki ailelerde tedavi süreçlerinde ciddi psikolojik yardıma ihtiyaç duymaktadır. Aileler çocuklarına nasıl yaklaşmaları gerektiğini, kendi psikolojik iyilik hallerini nasıl koruyacaklarını bilememektedirler. Bu yazımda ebevenyler için başa çıkma ipuçlarından bahsetmek istiyorum.

Çocuklarına lösemi teşhisi konulan ailelerin ilk hissettiği duygulardan birisi şok ve karmaşadır. Bu duygular bir çok sağlık uzmanı tarafından normal karşılanmaktadır. Karmaşık duygular içerisinde olmanın temel nedenlerinden biri hastalığı ilk kez öğrenen ailelerin bu konu hakkındaki bilgisizliğidir. Bu duyguyla baş etmenin en iyi yollarından birisi de doktorlara soru sormaktan çekinmemektir. Hastalık hakkında bilgi sahibi olmak, iyi bir bakım ve tedavi ile iyileşme oranlarını araştırmak, uzmanlarla görüşürken not almak, bu süreçte önemli olan doktor randevusu saatlerini kaydetmek ailelerin bu süreci daha iyi yönetmelerine yardımcı olacaktır.

İnkar, ailelerin çoğu çocukları bu tanıyı aldıktan sonra durumu kabullenmek istemezler. Sonuçların karışmış olabileceğine, doktorların yanlış teşhis koymuş olduğuna inanmak isterler. Başka sağlık uzmanlarından ikinci bir görüş almak elbette doğru bir fikir olabilir fakat ikinci görüşün alınmasında geç kalınmamalı, ardından bir an önce tedaviye başlanmalıdır. İnkar basamağına takılı kalmak, durumu kabullenmemek çocuğun iyileşme sürecini zorlaştırabilmektedir.

Bu sürece ailelerin umudunu yitirmemesi çok önemlidir. Başa çıkma stratejileri oluşturulurken umutlu olmanın önemi oldukça fazladır. Çocukları benzer teşhisi almış diğer ailelerle bilgi paylaşımında bulunmak , çocuklarının iyileştiği bilgisi, sizin çocuğunuzun da iyileşme şansı olduğunu bilmek size umut ve devam etme gücü verebilir.

Korku ve kaygı bu süreçte en baskın bir başka duygusal durumdur. Bazı insanlar korkuları ve endişeleri hakkında konuşmayı yararlı bulurken diğerleri hastalık ve tedavi hakkında okumayı tercih ederler. Sizin için hangi yolun daha iyi olduğuna karar verin. Çocuğunuzun tedavi ekibi ile hem duygularınızı paylaşarak hemde onlardan bilgi almak istediğinizi söyleyerek çocuğunuzun hastalığının tüm yönleriyle ilgili bilgi edinebilirsiniz çünkü bu insanlar hastalık ile ilgili fiziksel, duygusal ve finansal bütün konular hakkında deneyimli ve bilgili kimselerdir. Bu konuda ikinci önemli rol oynayan kişiler akrabalar ve arkadaşlardır.  Genellikle bir güç ve anlayış kaynağı pozisyonundadırlar. Onlardan destek almaktan ve paylaşımda bulunmaktan kaçınmayın fakat iyi niyetli bazı sevenler hastalığı inkar edebilir, ev yapımı ilaçları önerebilir veya kararlarınıza itiraz edebilir. Destekleyici olmayan arkadaşlarınızla veya akrabalarınızla bu konu hakkında paylaşımınızı en aza indirin.

Zaman zaman kendinizi öfkeli hissedebilirsiniz. Hastane yönetimine, sigorta sağlayıcınıza, imkanlarınıza, hatta tanrıya bile öfke duyabilirsiniz bu oldukça normaldir. Çocuğunuz acı çektiği için tüm bu kurumları veya kendinizi suçlayabilirsiniz. Fakat durumun negatifliğini aile üyelerine, iş arkadaşlarına veya kurumlara yöneltmek doğru bir tutum değildir. Tüm bu insanların size yardımcı olmak için orada olduğunu sık sık kendinize hatırlatmanız size oldukça iyi gelecektir. Olumsuz konular  öfkenizi harekete geçirdiğinde, durumları değiştirmek veya sorunları çözmek için çocuğunuzun tedavi ekibiyle birlikte çalışabilirsiniz. Fiziksel aktivite, günlük yazma ve bastırdığınız duygularınızı ortaya çıkarmak, stres ve öfkenin üstesinden gelmek için iyi bir yol olabilir. Dahası kendinizi suçlamaktan vazgeçin kansere neyin sebep olduğunu tam anlamıyla bilmek neredeyse imkansızdır. Eğer hala kendinizi suçlamaya devam ediyorsanız bir uzmandan yardım alın.

Tüm su süreçte duygularınızın farkında olmak önemlidir, böylece çocuğunuzun hastalıkla başa çıkmasına yardımcı olabilirsiniz ve onu daha iyi anlayabilirsiniz. Yinede bazen çocuğunuzun hastalığı adaletsiz görünebilir. Görünen adaletsizlik, yaşamın anlamı, amacı ve değeri ya da ruhsal inançlarınız hakkındaki görüşlerinizi sorgulamanıza yol açabilir dahası günlük hayatınıza devam edememenize sebep olabilir. Kendinizi cesareti kırılmış hissedebilirsiniz. Bu duygularınızı uzman kişilerle paylaşmanız çocuğunuzun ihtiyacı olan moral ve enerjiyi size geri kazandıracaktır.


Uzman Gelişim Psikoloğu