FİRMA KAYIT
Şizotipal Kişilik Bozukluğu Nedir? Nasıl Anlaşılır?
Şizotipal Kişilik Bozukluğu Nedir? Nasıl Anlaşılır?

Şizotipal Kişilik Bozukluğu Nedir? Nasıl Anlaşılır?

27

Yakın ilişkilerden uzak durma, sosyal çevreden uzak durmaya çalışma, algısal çarpıklıklar ve olağan dışı, bizar, garip davranışlar ile karakterize kişilik bozukluğudur. Çok tuhaf tiplerdir. Konuşmaları, giyinişleri, duygulanımları, inanışları değişik ve gariptir. Şizofrenlerle aynı özellikler gösterirler ancak şizofreni hastalığının tüm kriterlerini karşılamazlar.

Gelecekten haberler aldığını iddia edebilirler. Olaylar olmadan önce olacakları tahmin edebileceklerini veya gördüklerini söyler, karşısındaki kişinin içini okuyabileceklerine inanırlar. Dini ve felsefi bir yaşayış tarzları olduğunu iddia ederler.

Şizotipal Kişilik Bozukluğu

Genel toplumda görülme sıklığı %3′tür. Erkeklerde daha sık olduğunu gösteren çalışmalar vardır. Şizofreni akrabaları olanlarda daha sıktır. Genç erişkinlikte başlar.

Çalışmalar genetik yatkınlığın olduğunu göstermiştir. Genetik eğilim altında çevresel stressörler sonucu ortaya çıkar.

Belirtileri Nelerdir?

Şizotipal kişilik bozukluğu tanısı konulabilmesi için kişide aşağıdaki özelliklerden en az 5′inin bulunması gereklidir.

1- Acayip, garip, bizar düşünüş biçimleri vardır ve konuşma şekli bozulmuştur. Soru sorulduğu zaman sorulara doğrudan yanıt vermek yerine ;

  • Çok uzaktan alakalı, farklı şeyler hakkında konuşurlar
  • Sanki hikmet dolu sözlerle, sonucu gizli bir yere vardırmak istiyormuşcasına mecazi ifadeler kullanırlar
  • Bir sürü alakasız ayrıntı hakkında konuşup esas konuyu es geçerler
  • Basmakalıp sözlerle karşılık verirler

2- İçinde bulunduğu sosyokültürel yapıya aykırı, büyüsel düşünceleri vardır. Bu konularda takıntılıdır ve bu düşünceler davranışlarına da yansır. Mesela fala, burçlara inanır ve de hayatını bunlara göre düzenlerler. Fala baktırmadan bir karar almazlar. Örneğin telepati, 6.his, büyü, sihir, uzaylılar, UFO’lar ile ilgili yoğun ve abartılı düşünceleri ve davranışları vardır.

3- Duygulanımları kısıtlı veyahut uygunsuzdur. Ağlaması gereken durumda hiçbir şey hissetmeyebilir. Aniden hiddetlenebilir, durduk yere gülebilirler.

4- Bulunduğu sosyokültürel yapıdan farklı olabilen, aykırı, kendine özgü, garip, acayip giyinişleri vardır. Her yanına boncuklar takıp, bezler sarabilirler. Özel çok farklı bir elbise diktirebilirler. Dış görünüşleri ile konuştukları şeyler birbirinden çok kopuk olabilir. Altı farklı, üstü farklı birbirinden bağımsız kıyafetleri giyebilir, gereksiz ve abartılı takıp takıştırabilirler.

5- En yakın akrabaları hariç arkadaşları yoktur. Kimseyle uzun süreli yakınlıklar kuramazlar. Bir süre sonra yakın olmaktan huzursuz olmaya başlarlar.

6- Toplumsal bir anksiyeteleri vardır. Kalabalık, toplu ortamlardan rahatsız olurlar. Paranoid şekilde çevresindekilerden tehlike gelebileceğini düşünürler.

7- En az bir paranoid kişilik bozukluğu özelliği göstermelerine sık rastlanır.

8- Anormal algısal yaşantıları vardır, buna ek olarak ilüzyonları da mevcuttur. Tipinin değiştiğini veya bir ruhun kendini izlediğini düşünebilirler. Hezeyan kadar katı bir düşünce tarzı değildir lakin herşeyi bunları kanıtlamaya yordukları için değiştirilmesi zor düşüncelerdir.

9- Kendileriyle alakalı olmayan sözleri, hareketleri, yazıları, şekilleri kendisiyle alakalı zannederler. Harflerden, rakamlardan kendileriyle alakalı anlamlar çıkarmaya çalışırlar.

Tedavi Süreci

Tedavisi psikoterapidir. İlerlemiş vakalarda hastanede yatış gerekebilir. Eğer duygu durum bozuklukları ve psikotik belirtiler eklenmişse ilaç tedavisi gerekebilir.

 


Psikolog