Geri Bildirim
Çocuklar Dili Nasıl Öğrenir?
Çocuklar Dili Nasıl Öğrenir?

Çocuklar Dili Nasıl Öğrenir?

95

Dil edinim süreci birçok bileşeni kapsayan uzun ve karmaşık bir dönemdir. Dili anlamak ve bireyin içinde bulunduğu iletişim ortamına göre cevaplar üretmek dilin konuşucusu olmak demektir. Çocuklar için bu süreç daha anne karnında başlar ve bu beceriler yeni doğan bebeklerde ve erken çocukluk döneminde ivme kazanarak çeşitlenir. Çocukların bu dönemi en verimli şekilde geçirebilmeleri için edinmesi gereken ön koşul beceriler vardır. Bunlara örnek olarak yeterli bilişsel, anatomik ve fizyolojik kapasiteye sahip olmak verilebilir. İşitsel anlama, anlamlandırma ve gerekli cevabı üretebilmesi için çocuğun öncelikli olarak yeterli fizibilite ve farkındalık seviyesine sahip olması gereklidir. Dil ve konuşma için gerekli olan kas ve organların işlevini yeterli düzeyde yapabiliyor olması gerekmektedir. Örneğin işitme sorunu olan bir çocuk etrafında çıkan sesleri tam olarak duyamayacaktır. Dolayısıyla söylenilen komutları eksik anlayacak ve sesleri doğru bir şekilde model alamayacaktır. Başka bir örnek olarak dudak damak yarıklığı varlığında çocuklar sesleri üretmek için yeterli ağız içi basıncı sağlayamayacağı için anlaşılır şekilde üretemeyecektir. Bu ve benzeri yetersizliklerin varlığında ise ilgili uzman hekime başvurulmalıdır. Ek olarak yeterli dikkat süresini koruyabilmesi önemlidir. Çünkü çocuklar dinleyerek öğrenirler, çevrelerinde duydukları sesleri taklit ederek öğrenirler. Ses taklitleri ile ürettikleri kelimeleri çeşitlendirerek sözcük hazinelerini çoğaltırlar.

Çocuklar çok iyi birer gözlemcidir hem davranışları hem de işitsel olarak maruz kaldığı sesleri taklit etme konusunda çok istekli ve beceriklilerdir. Etraflarına sorular sorarak nasıl soru sorması gerektiğini öğrenirler ve böylelikle kavram bilgilerini geliştirirler. Genel olarak amaç çocukların dil becerilerini desteklemek ve geliştirmek olduğu için çevrelerinde çeşitli uyaranlara maruz bırakmaları ve etrafındaki yetişkinlerden çocukların iletişim çabalarına sözlü model olunmalı ve olumlu sözlü geri dönütler verilmelidir. Herhangi bir iletişim ortamında sözlü geri dönüt alamayan çocuklar iletişimde başarısız olduğu düşüncesine girebilir ve başka bir zamanda benzer iletişim ortamında sohbeti başlatmak ve sürdürmek için isteksiz olabilir.

Aynı zamanda çocuklar bu dönemde deneme yanılma yoluyla ilerlerler. Bu sebeple çocuğun etrafındaki yetişkinler ve ebeveynlerin çocuğa tecrübelerini deneyimleyebileceği somut fırsatlar yaratmalıdır.  Gözlemlediği sesleri ve kelimeleri üretme çabası içerinde bulunabileceği oyun ortamları ya da iletişim ortamları oluşturulmalı, ürettikleri ifadeler pekiştirilmelidir. Yine yetişkinlerin hedeflediği kelimeleri deneyimleyebilsin diye çocuklara soyut fırsatlar tanınmalıdır. Bir yandan çocukların hayal güçlerini geliştirebilmelerine katkı sağlayacak diğer yandan düşünme becerisini destekleyecek olan bu bilişsel fırsatlar çocukların dili öğrenebilmesi için tavsiye edilmektedir.

Bu doğrultuda tüm bunlar göz önüne alındığında çevresindeki yetişkinlerin çocuklara doğru model olması, çeşitli işitsel ve görsel uyaranlara maruz bırakması, fizibilitesini olumsuz etkileyecek durumlar varlığında bir uzman desteğine başvurulmalıdır. Öğrendiklerini sergileyebilmesi için ortamlar yaratmalı, bol bol olumlu pekiştireçler sunmalıdır. Sık tekrarlar ile çocukların dili edinme sürecine katkıda bulunmak gerekli ve önemlidir.


Dil ve Konuşma Terapisti