İnsan yavruları diğer tüm türlerden savunmasız, özgecil bakıma muhtaç, gelişmemiş bir beyin ve daha bağımlı bir şekilde dünyaya gelirler. Diğer türler tam bir beyinle dünya gelirler oysa insan yavrusunun beyni biyolojik olarak bile doğumda 350-400 gr'dır. Bir senenin sonunda 1kg civarındadır.
Doğduktan sonra nöronlar arasındaki bağlantı ve sinapslar ise yetişkinlerle karşılaştırıldığında daha fazladır. Yeni doğmuş insan yavrusunun bebeklik ve erken çoçukluk dönemi anneler ve doğrudan olmasa da ailenin geri kalanı için aşırı enerji tüketen zamanlardır. Çünkü bu dönemdeki beyin deneyimlerle beslendiği için çocuğun her deneyiminden ona eşlik eden ebeveynler yer almalıdır. Çocuk dünyaya getirmenin verdiği acıya, hamileliğin ve emzirmenin sayısız rahatsızlığına ve yeni doğmuş bir bebeğin yaygaracı ve sürekli taleplerine rağmen anneler kendilerini yıpratacak derecede olmasına karşın anneler çocuklarını rahatlatmaya, doyurmaya ve korumaya adanmış nir hayatı kabullenirler. Böyle bir kabulleniş nedeninden çok annenin bebeğimi istekle ve şefkatle özgecil bir bakıma sahiplenmesi şaşırtıcıdır.
İşin aslı, birçok anne bunu mutlulukla yapar ;bunu yapmayan annenin durumunun ise patolojiktir. Ebeveyn olmayan birçok kişiye göre bu davranış bir gizem gibi görünebilir. Ebeveynlerin minik, genellikle sinir bocacak kadar gürültülü, iradesiz ve muhtaç varlığın taleplerini karşılamak için uykudan, seksten, arkadaşlardan, özel zamanlardan ve hayattaki hemen hemen tüm keyif veren şeylerden fedakarlık etmeye iten şey ne olabilir? Bunun sırrı, çocuk bakımının pek çok açıdan tarifi mümkün olmayan bir keyif vermesedir.
Beynimiz bizi çocuklarımızla, özellikle de bebeklerimizle etkileşim kurduğumuz için ödüllendirir. Kokuları, sakin olduklarında çıkardıkları agucuklar, pürüzsüz tenleri ve özellikle de yüzleri içimizi mutlulukla kaplayacak biçimde tasarlanmıştır. Şirinlik dediğimiz şey aslında ebeveynlerin çocuklarına bakmasını, bebeklerin ihtiyaçlarını karşılamasını garanti altına almayı kolaylaştıran evrimsel bir adaptasyondur ve ebeveynler görünüşte teşekkür edilmesinin beklenmediği bu işi keyifle yaparlar. Çocuğu dünyaya gelen her ebeveynin herşey bakış açısı değişir nörokimyası değişir.
Özellikle annelerde oksitosin miktarı artar. Duyguları kontrol merkezi amigdala, amigdala limbik sistem ve frontal korteks yapıları arasındaki bağlantılarda aktivite gözlemlenmiştir. Babalar da ise ;prefrontal korteks yapılarının geliştiği gözlemlenmiştir.
Ali Doğan Eroğlu
Nörobilim Uzmanı Eğitimci
